Medioevo Livorno
Cultura e Medioevo
Pubblicazione e trascrizione di documenti medievali da archivi storici di varie epoche.
Archivio Arcivescovile di Pisa, Diplomatico Fondo Arcivescovile n.1053
23 febbraio 1252
Contattaci per maggiori informazioni
Email: info@culturaemedioevo.it
23 febbraio 1292
Archivio Arcivescovile di Pisa, Diplomatico Fondo Arcivescovile n.1053.
Edizione:
Le carte arcivescovili pisane del secolo XIII, III (1272-1299), cur. N. Caturegli & O. Banti, Roma 1989, pp.307-312 n.524.
Note:
La pergamena ha alcune rosure sul lato sinistro e vari fori nella parte alta.
Sul dorso di mano coeva: «Pian di Porto e protesto fatto del terriccio»; di altra mano coeva: «carta compere poderis et petiorum terrarum que Henricus quondam Iacobi Sismundi emit a Cecco domini Ranuccini Benetti»; di altra mano alquanto più tarda (secoli XIV-XV): «di certi pessi di terra posti in pian di Porto, alle Corte»; di mano del secolo XVI: «n. 325 A. 1292».
Regesto:
Francesco, detto Cecco figlio di Ranuccio di Benetto, dei Sismondi, vende a Enrico Sismondo del fu Iacopo di Enrico Sismondo, dei Sismondi, tutto il «podere» che ha nel comune di Salviano, consistente in 8 pezzi di terra, al prezzo di 40 lire. Seguono varie clausole di garanzia, tra cui una, secondo cui il venditore risponderà per il compratore di fronte al marchese di Massa per qualsiasi diritto questi avanzasse sulle terre vendute. Il venditore presenta come garante Ugolino detto Nino figlio di Iacopo, dei da Caprona.
Fatto in Pisa.
Rogò Rosso figlio di Nerio Menabuoi.
Originale:
In eterni dei nomine amen. Ex hoc publico instrumento sit omnibus manifestum quod Francischus dictus Cecchus quondam domini Ranuccii Benecti de domo Sismundorum vendidit et tradidit Henrico Sismundo quondam Iacobi domini Henrigi Sismundi de eadem domo totum podere quod ipse Francischus habet in communi [Sal]viani et eius confinibus, et quod tenere consuevit Pulliens[is quondam] Pontitell[i commun]is Salviani predicti; in quo podere sunt et esse intelligantur [infrascripta petia] terrarum.
Primum quorum est terra pratata posita in confinibus Salviani in loco dicto Mondillio, tenens unum caput in terra pratata ecclesie sancti Martini, aliud caput in terra campia suprascripti Pulliensis, latus in terra pratata suprascripti Henrigi et partim in terra heredum Gay Sismundi, aliud latus in terra domini Gucchi de Lanfrancis.
Secundum petium est terra campia agrestis positum in suprascripto co[mmuni in] loco dicto Alla Mortella, tenens ambo capita in viis publicis, latus in terra vineata ecclesie sancti Martini de Salviano, aliud latus [in terra] suprascripti Henrigi emptoris.
Tertium petium est terra campia positum in confinibus Treguli in loco dicto Sancto Martino, tenet unum caput in terra suprascripti Henri[gi empto]ris, aliud caput in terra ecclesie hospitalis sancti Sepulcri, latus in terra cum vinea Macthei Passi quondam domini Andree Benecti et partim in terra domini Ciani Burdonensis, aliud latus in terra heredum Puccii Fantis de Tregulo.
Quartum petium terre est pratatum positum in confinibus Salviani in loeo dicto Mondillio, et tenet unum caput in terra pratata monasterii sancti Viti, aliud caput in terra pratata heredum Bindi de Salviano, latus in terra heredum Gay Sismundi, aliud latus in suprascripto petio terre primo.
Quintum petium est terra campia positum in suprascripto loco ibi prope, tenens ambo capita cum uno latere in viis publicis, aliud latus [in terra] Ugolini Malservionis.
Sextum petium est terra campia positum in communi Salviani in loco dicto Scopaia, tenens unum caput in terra Andree [Villani] Fatii, aliud caput in terra que fuit Simonis Gonfi, latus in via publica, aliud latus in terra vineata Cioli Villani Fatii.
Septimum petium est positum in dicto communi in loco dicto Schopaia, tenet unum caput in suprascripto petio terre, aliud caput in terra monasterii sancti Viti et sancti Pauli Ripe Arni, latus in terra suprascripti Andree Villani Fatii, aliud latus in terra vineata Pu:cii et Cioli Villani Fatii.
Octavum petium est terra campia positum in communi Salviani in loco dicto Calamoschuli, et tenet ambo capita in viis publicis, latus in terra heredum Gay Sismundi, aliut latus in terra que fuit domini Gaddi domine Alamanne, vel si qui alii vel aliter sunt confines suprascriptorum petiorum terrarum, vel alicuius eorum, quantumcumque dicta terrarum petia sint per mensuram.
Quam vendictionem suprascripti poderis et dictorum petiorum terrarum dictus Francischus fecit suprascripto Henrico emptori cum omni iuren actione, proprietate, pertinentia et adiacentia eorum.
Et omnia iura omnesque actiones et ractiones et nomina, tam utiles quam directas, reales et personales et mixtas, dicto Francischo, in dictis et de dictis petiis terrarum et eorum occasione, quoquo modo vel iure competentes et competentia, predicto Henrigo emptori ven[di]dit dedit cessit concessit atque mandavit.
Et precepit et licentiam et potestatem dedit, suprascripto emptori, sua libera auctoritate ingredi possessionem predicti poderis et petiorum terrarum predictorum, venditorum et traditorum, et ea, suo ipsius Henrigi nomine, iure proprio possidendi.
Quas res venditas et traditas se, pro eo, constituit possidere ut inde dictus Henricus emptor eiusque heredes, et quibus dederint vel habere decreverint, eorum utili directo nomine agant, excipiant, experiantur, agere, excipere et experiri et se tueri possint et valeant contra omnem personam et locum.
Pro pretio librarum XXXX denariorum Pisanorum minutorum, ad ractionem solidorum XXXVI et denariorum X denariorum Pisanorum pro floreno auri. Quod totum pretium, interrogatus a suprascripto Henrico emptore, confessus est se recepisse et apud se habere ab eo; renuntiando exceptioni suprascripti pretii non habiti et non recepti. De quo toto pretio se ab eo bene quietum et pacatum vocavit.
Et per solennem stipulationem dictus Francischus convenit et promisit suprascripto Henrico emptori, quod, de predictis vel pro predictis rebus venditis et traditis, vel aliqua earun vel earum aut alicuius earum parte sive de suprascripto poderi vel eius occasione sive possessione, ipsum Henrigum emptorem vel eius heredes, sive illos quibus dederint vel concesserint, non imbrigabit nec molestabit neque per placidum vel alio modo fatigabit, neque imbrigari nec molestari faciet per se vel per alium aliquo modo vel iure ullo tempore, et quod cum omnibus suis ipsius Francisci expensis, predictum podere et dictas res venditas et traditas, et quam1ibet earum et earum et cuiusque earum partem et possessionem et proprietatem et fructus, suprascripto Henrico emptori, eiusque heredibus et quibus dederint vel habere decreverint, ab omni persona et loco defendet et disbrigabit, et inde eos indempnes conservabit; et quod inde eis, cum omnibus suis expensis, ab omni persona et loco auctor defensor et disbrigator erit; et quod inde eis semper et omni tempore vacuam et expeditam possessionem dabit et tradet; et eos, circa possessionem et proprietatem predictarum rerum venditanun et traditarum, semper et omni tempore, in ordinario et extraordinario iudicio, potiores esse faciet. Et quod, si lis vel causa, controversia, questio, differentia sive discordia, aut si que lites, cause, questiones, controversie, differentie sive discordie de suprascriptis vel pro suprascriptis rebus venditis et traditis vel aliqua earum vel earun aut alicuius earun parte vel occasione seu possessione, suprascripto Henrico emptori vel eius heredibus, aut quibus dederint vel habere concesserint, ab aliqua persona vel loco, facta vel mota fuerit, aut facte vel mote fuerint, aut si in dicto Henrico vel eius heredibus aut successoribus perhentorium sive libellus missum vel missus fuerit, ipsi perhentorio et libello dictus Francischus se opponet, et eius heredes se opponent litem et lites inde contestando et dando pignora sufficientia pro dirictura curie, et habendo et adquirendo advocatos, qui in ipsis litibus, questionibus et causis et qualibet earum advocent causam et causas tractando et exequendo omnibus suis dicti Francisci suorumque heredum sumptibus, rissicis, periculis et expensis, quousque aliquo iuris remedio actentari poterunt et defendi; et dando inde fideiussores idoneos de rato et iudicato solvendo, et quod sufficiat quotiens exinde denuntiactionem fieri opportuerit, si facta erit apud domum habitationis predicti Francisci vel eius heredum, que ita de iure teneat et valeat ac si ei vel eius heredibus personaliter facta esset; idem quoque, de huiusmodi denunctiatione facienda, observetur et observari sufficiat in infrascripto Ugolino fideiussori et eius heredibus.
Insuper dictus Francischus convenit et promisit predicto Henrico emptori, quod si, occasione dicte emptionis facte a dicto Henrico de suprascripto poderi, ipsi Henrigo vel eius heredibus aut successoribus aliquid peteretur ab Alberto marchione de Massa vel eius consortibus, sive ab eorum vel alicuius eorum heredibus vel alia persona pro eis vel aliquo eorum quacumque ractione, occasione vel causa, ipse Francischus et eius heredes teneantur et debeant dare et solvere totum et quitquid peteretur dari et solvi ab ipso Henrico vel eius heredibus occasione dicti poderis ad infrascriptam penam, quia sic est actum inter eos ex pacto.
Si vero omnia predicta et singula dictus Francischus ita non fecerit et non observaverit, aut si ita facta et observata non fuerint aut si contra ea vel aliquid earum venerit vel fecerit, aut si contra predicta vel aliquid predictorum factum vel ventum fuerit in aliquo, penam dupli extimactionis predictarum rerum venditarum et traditarum, sub extimactione qualis nunc sunt vel etiam qualis tunc fuerint, vel penam dupli suprascripti pretii, ad electionem suprascripti Henrigi emptoris vel eius heredum, et dampnum et dispendium totum quod inde haberetur et fieret suprascripto Henrico per stipulationem componere, dare et solvere promisit, et se et suos heredes et omnia bona sua ei et eius heredibus, pro suprascriptis omnibus et singulis, obligavit, renuntiando omni iuri sibi contra predicta competenti.
Ad hec Ugolinus dictus Ninus, filius quondam domini Iacobi de Caprona, precibus et mandato suprascripti Francisci pro eo fideiubendo, et etiam suo nomine proprio principaliter, eadem omnia predicta et singula in omnibus et per omnia superius conventa et promissa per stipulationem sollempnem convenit et promisit suprascripto Henrico facere et observare et fieri et observari facere ad easdem suprascriptas penas ei stipulatione promissas, et se et suos heredes et omnia bona ei et eius heredibus, pro predictis omnibus et singulis, obligavit; renuntiando omni iuri, ut supra, et etiam omni alii iuri quo cavetur principaliter, prius fideius(sores) conveniri.
Actum Pisis, in ecclesia sancti Petri ad Yschiam, presentibus Iohanne dicto Vanne quondam Peregrini de Parlascio de cappella sancti Thomasi et Iohanne dicto Vanne quondam Bonacursi casearii de cappella sancti Petri ad Yschiam, testibus ad hec rogatis, dominice incarnationis anno .MCCLXXXXII, indictione V, VIII Kalendas martii.
(S) Ego Rossus filius Nerii Menabuoi, imperiali auctoritate iudex ordinarius atque notarius, hanc cartam a Rainerio notario quondam Andree testarii rogatam, eius sceda a me visa et lecta, ut in eius actis inveni, ita sua parabola et mandato scripsi et in publicam formam redegi.
(S) Ego Rainerius Andree testarii olim filius, imperiali auctoritate iudex ordinarius atque notarius, predictis omnibus interfui et ea omnia in meis actis, rogatus, scripsi, et exinde scribendi in publicam formam, predicta, suprascripto Rosso parabolam dedi ideo subscripsi et, ad maiorem cautelam meum signum et nomen apposui.